Yüksek bir yerden düşüldüğünde veya trafik kazasına maruz kalındığında; ölüm ile neticelenen vakaların çoğunu kafa yaralanmaları teşkil etmektedir. Burda dikkat edilmesi gereken bir diğer nokta da her kafa yaralanmasının ardından kişinin boyun omurlarında da bir yaralanma ve zedelenme olabileceği asla unutulmamalıdır. Meydana gelen kafa yaralanmalarında o anda herhangi bir belirte göze çarpmayabilir, yaralanan kişi 6 ila 8 saat arasında gözlem altında tutulmalı ve aşağıda yazacağım belirtiler meydana gelirse çevredeki en yakın hastaneye nakletmek gereklidir. Yaralı kişinin hayati tehlikesi ise 48-72 saat arasındadır. Bu zaman zarfında yaralıya dikkat edilmesi gereklidir. Aşağıda yazdığımız belirtiler daha sonrada ortaya çıkabilir, bir diğer önemli nokta da yaraya batan herhangi bir cisim varsa kesinlikle çıkartılmaz.
Kafa yaralanmalarının belirtileri şunlardır:
* Kafada şişlik, yara veya kanama.
* Başağrısı.
* Başdönmesi
* Yarım saat içinde veya daha sonra bayılma.
* Ağızda, burunda veya kulaklarda kanama.
* Kol veya bacakların birinde felç.
* Göz bebeklerinin büyüklüğünde farklılık.
* Şuur Kaybı
DİKKAT: Kafasından yaralanmış bir kazazede, ister baygın ister kendinde olsun, ona uyarıcı içecekler vermeyiniz. Ayaklarını havaya kaldırmayınız.
Ne Yapmalı?
* Hastayı, düz bir yere, boylu boyunca yatırınız.
* Ağzında salgı veya kanama varsa, başını yana çeviriniz. Böylece, salgının nefes borusuna kaçmasını engellemiş olursunuz.
* Derhal doktor çağırınız. Bu mümkün değil ise hastayı düz yatmış
olarak, hırpalamadan en yakın hastaneye götürünüz.
* Hasta bayılmış ise, nefes alıp almadığını kontrol ediniz.
* Solunumu durmuş ise yapay solunum uygulayınız.
* Nefes borusunun salgı veya geriye kaçmış dili tarafından tıkanıp tıkanmadığını kontrol ediniz. Böyle bir tehlike mevzubahis ise ve boynunda kırık yok ise başının altına küçük bir yastık koyarak başını yana çeviriniz.
NOT: Diğer tedbirler “yapay solunum” bahsinde anlatılmış olduğundan oraya müracaat ediniz.
Vücut Yaralanmaları
DİKKAT: Kanama ile sonuçlanan her türlü yarayı -önemli veya önemsiz olduğuna bakmaksızın- mutlaka temizleyiniz. Zira tetanosu önlemenin birinci yolu budur. Eğer kanama faslı, sivri bir cismin batması sonunda meydana gelmiş ise; yarayı güzelce temizlemekle beraber tetanos aşısı olmayı ihmal etmeyiniz.
Mikrop bulaşmasının belirtileri yaralanmadan hemen sonra görülmez. Mikropların gelişip çoğalması ve zehirli madde salgılaması zaman ister. Belirtiler, genellikle, iki ila yedi gün sonra ortaya çıkar. Bazı durumlarda -mikrobun cinsine bağlı olarak- daha geç ortaya çıkar.
Yaranın Mikrop Aldığı Nasıl Anlaşılır?
* Yaralı bölge kızarır.
* Dokunduğunuz zaman acır.
* Yanma ve şişlik görülür.
* Bazen yaralı bölgeden yukarıya doğru (kol ve bacaklarda) kırmızı renkte çizgiler belirir.
* Koltuk altında veya kasıkta hassas şişler ortaya çıkar.
* Bütün bu belirtiler, yaranın mikrop kaptığım ve mikropların vücuda yayıldığını gösteren kesin delillerdir.
DİKKAT: Bulaşma (enfeksiyon) belirtilerini görünce yarayı sıkmayınız ve açmayınız; derhal bir doktora gidiniz.
