Erkeklere ait kısırlık sebepleri, iki grup altında toplanır: Sperma yolları üstündeki bozukluklar, genel bir cinsel hastalığa veya erbezi hastalığına bağlı bozukluklar.
Sperma kanallarında daralma:
Erbezi ve erbezi üstünde meydana gelen bir iltihaplanma veya kist sonunda sperma kanalında sertleşme ve daralmalar olur. Müdahalenin gecikmesi halinde; sperma kanalında, atıcı kanalda ve sperma kesesinde iltihaplanmalar başlar. Buralarda ortaya çıkan iltihaplarda cerrahi müdahale kaçınılmaz olur. Böylece, hastanın sağlığını korumak için kısırlık ihtimali göze alınır.
Travmalar (Yaralar):
Kasık fıtığı, sperma kordonu kisti, sperma kordonunda toplardamar genişlemesi, erbezi kesesinde sıvı toplanması gibi rahatsızlıklarda ve bu rahatsızlıkların tedavisi sırasında yapılan cerrahi müdahalelerde sperma kanalı zarar görebilir. Sperma kanalının yaralanması halinde kısırlık ortaya çıkabilir.
Doğuştan gelen bozukluklar:
Bazen doğuştan sperma kanalının tıkalı olması, erbezi üstünün gelişmemesi kısırlığa sebep teşkil eder. Doğuştan gelen diğer gelişme bozukluklarını şöyle sıralayabiliriz:
* Erbezlerinin normalden küçük ve yumuşak olması.
* Erbezlerinin bulunmaması.
* Torbaya inmemiş erbezleri.
* Hipofiz ya da hipotalamus bozukluğu.
* Sperma borularının kısa oluşu.
Sonradan oluşmuş bozukluklar:
Sonradan meydana gelen ve kısırlığa yol açan sebepler çok çeşitlidir. Hemen hemen hepsi mikrobik ve ateşli bir hastalıktan veya kist ve urlardan sonra ortaya çıkarlar. Bunları da şöyle sıralayabiliriz:
* Ağır geçirilen kabakulak hastalığı-
* Işın tedavisi görme.
* Belsoğukluğu (gonore) hastalığında tedavinin gecikmesi.
* Uyuşturucu alışkanlığı.
* İleri derecede vitamin eksikliği.
Tedavi:
Hastanın geçmişinin incelenmesi ile işe başlanır. Geçirdiği hastalıklar, yaşı, kilosu, boyu tespit edilir. Sonra genel bir muayeneden geçirilir. Kan ve sidik testi yapılır. Sperma çizelgesi incelenir. Sperma yollarında enfeksiyon mevcut ise; öncelikle bunun giderilmesine çalışılır. Eğer sperma üretimi hiç yoksa, tedaviye bel bağlamamalıdır. Spermalar ölü ise ve sebebi enfeksiyonel bir hastalık değil ise, tedavi yine mümkün değildir. Spermaların sayısı azalmış (yirmi milyondan az) ve zayıf ise bunun sebebi araştırılır. Genellikle hormon tedavisi, C ve E vitaminlerinin alınması spermaların güçlenmesini sağlar.
Erbezi biyopsisi yapıldıktan ve röntgen filmi incelendikten sonra, erbezlerinin köreldiği tespit edilirse; hastaya tekrar döllenme kabiliyetinin kazandırılması çok zayıf bir ihtimaldir.
Sperma sayısı çok azalmış, düzensiz ve zayıf iseler; hastaya tekrar döllenme imkanı kazandırılması mümkün olabilir. Bu cümleden olarak:
* Sağlık kurallarına dikkat edilir. Hasta yorucu hareketlerden ve ağır işlerden kaçınır. Alkolden, sigaradan ve uyuşturucudan uzak durur.
* Testosteron imalatını hızlandırmak ve spermaların kıvamını korumak için “gonadotrofinler” kullanılır.
* Küçük dozlarda “androjenler” kullanılır (50-75 mgr).
* Aminoasit kullanılır. Aminoasit-lerin etkisini kuvvetlendirmek için “isoniyazit” verilir.
* Deneme ile, sperma imalatını hızlandırdığı gözlenen hastalara, günde 25 mgr. Östrojen hormonu verilir.
* A, E ve C vitaminleri (günde 100-200 mgr) verilir.
